Het onderzoek dat ik op deze website presenteer vertrekt vanuit de idee dat magisch realisme geen neutrale stijl is, maar een manier van kijken. Het kan geïnterpreteerd worden als een alternatief epistemologisch kader dat bepaalt wat als werkelijkheid en als kennis kan gelden.
Oorspronkelijk werd de term gebruikt binnen een westers perspectief om literatuur uit niet-westerse contexten te benoemen en te positioneren tegenover Europese tradities. In die zin legt magisch realisme de machtsverhoudingen binnen de wereldliteratuur bloot: het verschijnt vaak aan de randen van het literaire systeem en markeert precies daar waar dominante vormen van kennis en representatie tekortschieten.
Tegelijk opent het een alternatief. Magisch realisme doorbreekt de grenzen van het westerse rationalisme door ruimte te maken voor andere vormen van weten zoals mythe, orale tradities, profetie, spirituele en ecologische kennis. Het gaat daarbij niet om een ontsnapping aan de werkelijkheid, maar om een uitbreiding ervan: een manier om realiteit te begrijpen als meervoudig, gelaagd en fundamenteel onstabiel.
In die zin functioneert magisch realisme als een liminale ruimte (Victor Turner), waarin verschillende werkelijkheidsopvattingen naast elkaar kunnen bestaan en met elkaar in dialoog treden.
Vanuit dat perspectief benader ik magisch realisme als:
- een kritische lens op de ongelijkheid tussen centrum en periferie in de wereldliteratuur
- een scharnierpunt tussen modernistische en postmoderne vormen van representatie
- een epistemologisch instrument dat alternatieve kennissystemen zichtbaar en denkbaar maakt
Vuurvogel 