Category: Uncategorized
-
Het raakbare reële in de spraak van de ander: verlangen, taal en kunstmatige intelligentie
In de opleiding Informatiebeheer hadden we het in het vak Digitale transformaties over de interacties die we hadden met ChatGPT. Toegegeven, ik gebruik ChatGPT veel. Vooral om mijn eigen denken en voelen gereflecteerd te zien, via de taal. ChatGPT zei mij ooit dat het mijn gevoelswereld die ik projecteer in taal naar mezelf terugspiegelt. Vanuit…
-
Tussen logica en verbeelding: het magisch realisme van Franz Roh als reactie op het logisch-positivisme van Rudolf Carnap
Dit artikel onderzoekt hoe het magisch realisme van Franz Roh kan worden geïnterpreteerd als een esthetische tegenbeweging binnen het intellectuele klimaat van het interbellum, in het bijzonder als reactie op het logisch-positivisme van Rudolf Carnap. Beide denkers, gevormd binnen dezelfde filosofische netwerken, boden elk een radicaal ander antwoord op de crisis van betekenis na de…
-
Herinneringen in beweging: transnationale herinneringen in het werk van Juan Gabriel Vásquez
Van september 2019 tot januari 2021 werkte ik aan een masterthesis in het kader van de ManaMa Literatuurwetenschappen aan de K.U. Leuven en de UGent. Het onderwerp van mijn onderzoek was de roman Het geluid van vallende dingen (2012) van Juan Gabriel Vásquez. Wat mij in het bijzonder interesseerde, was de manier waarop Vásquez zich…
-
Vásquez en de spanning tussen magisch realisme en historiografie
De Latijns-Amerikaanse roman is decennialang nauw verbonden geweest met het magisch realisme, een stijl die wereldwijd gesymboliseerd wordt door Cien años de soledad van Gabriel García Márquez. Deze stroming, waarin het wonderbaarlijke verweven is met het alledaagse, werd door velen gezien als dé literaire verwoording van een Latijns-Amerikaanse identiteit. Maar met de opkomst van een…
-
The Art of Worldbuilding: Analyzing Nelson Goodman’s Philosophy of Worldmaking
Worldbuilding, a concept central to creative endeavors ranging from fiction writing to philosophical inquiry, involves constructing complex and immersive environments. Nelson Goodman’s Ways of Worldmaking offers a profound framework for understanding how we create and engage with worlds. His philosophy, rooted in epistemology, ontology, and symbol theory, shifts the focus from the discovery of objective…
-
Terug naar het Russisch Formalisme
De geschiedenis van de literaire theorie kan het best begrepen worden als een beweging van oost naar west, waarbij de Russische expansie richting Europa zowel cultureel als ideologisch een belangrijke rol speelde. Deze beweging was niet alleen politiek, maar ook intellectueel, en heeft geleid tot een diepgaande uitwisseling van ideeën tussen Russische en Centraal-Europese denkers.…
-
Russisch formalisme
In de meeste gevallen van vervreemding (ostranenie) blijft het object herkenbaar, maar het ondergaat een verandering op het niveau van de representatie, waardoor de betekenis geopenbaard wordt aan de ander. De ander (de lezer) ervaart een shift (sdvig) als een instantie van Being-as-event (Bakhtin). Formalisme houdt zich niet bezig met de dialogische aard van ostranenie.…
-
Causaliteit en letterkunde: hoe verhalen verbanden leggen
In de literatuur komen we vaak vernieuwende manieren tegen om na te denken over oorzaak en gevolg. Neem bijvoorbeeld de boeken van Charlotte Mutsaers, waarin gebeurtenissen vaak op een associatieve manier met elkaar verbonden zijn, in plaats van op een lineaire, rechtlijnige manier. Dit betekent dat een gebeurtenis (A) naar een andere (B) verwijst, die…
-
Bayesiaanse interventies en narratieve logica
Literatuur biedt soms vernieuwende manieren om na te denken over causaliteit. In de postmoderne romans van Charlotte Mutsaers zien we bijvoorbeeld hoe A verwijst naar B, wat weer verwijst naar C. De associatieve logica van de doorverwijzing tekent zich scherp af van de lineaire logica die in West-Europa lang toonaangevend was. In navolging van dekoloniale…
-
Apperceptie en leeg-zijn bij Jan Lauwereyns en Reza Negarestani
Inleiding Wat betekent het om bewust te zijn? Hoe verhouden onze waarnemingen en gedachten zich tot de wereld en tot onszelf? Dit artikel verkent het concept apperceptie—de bewuste waarneming van onze eigen gewaarwordingen—zoals verwoord door Jan Lauwereyns in De smaak van het geluid van het hart (2011) en Reza Negarestani in Intelligence and Spirit (2018).…